Mensen met de laagste inkomens kunnen soms helemaal of gedeeltelijk kwijtschelding krijgen van gemeentelijke belasting. De regels daarvoor staan in de Leidraad invordering. Deze regels zijn gebaseerd op landelijke regelgeving. Kwijtschelding is mogelijk voor de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Voor 2027 verwachten wij 3.500 aanvragen. In 2026 waren dat er 3.300.
Op basis van deze aanname is € 1.325.000 in de begroting opgenomen. Dit bedrag is € 50.000 hoger dan de actuele begroting 2026.

Lastendruk meerpersoonshuishoudens eigenaar en bewoner (2026 Coelo)

De gemiddelde waarde van woningen stijgt met ongeveer 6,5%. Per object kan de waardeontwikkeling verschillen. Daardoor kan de nieuwe waarde soms duidelijk afwijken van de waarde bij de vorige peildatum. De opbrengst uit de OZB stijgt met 3%. Voor 2027 ramen we de opbrengsten op:

Volgens het Meerjaren Perspectief Parkeren en de begrotingsrichtlijnen 2027 worden de parkeertarieven geïndexeerd. Bij de begroting 2024 heeft de raad gevraagd om keuzes te kunnen maken over de tariefstructuur, de indexering en de afdracht aan de algemene middelen. Daarbij ligt de nadruk vooral op de indexering van de parkeertarieven. De indexering voor 2027 is gebaseerd op de indexcijfers uit het Centraal Economisch Plan van het Centraal Planbureau. Deze indexering is vastgesteld bij het Meerjaren Perspectief Parkeren 2026.

Daarom stijgen de parkeertarieven met 3,2%. Dat percentage is gebaseerd op de gemiddelde stijging van lonen en prijzen. De totale parkeeropbrengst voor 2027 wordt geraamd op € 6.489.000. In 2026 was dat € 6.110.000.

Precariobelasting wordt geheven voor voorwerpen die op, boven of onder gemeentegrond staan of hangen. Het gaat om grond die bedoeld is voor openbaar gebruik. De belasting geldt ook voor een vergunning om gemeentelijke grond te gebruiken. Marktgelden vallen ook onder de precariobelasting. De gemeente Deventer heft deze gelden op basis van de marktprecarioverordening. Voor deze belasting is geen berekening van de kostendekkendheid nodig.

Volgens het raadsbesluit van 16 december 1998 gaat een deel van de precario-opbrengst naar het ondernemersfonds Deventer binnenstad. De gebiedskaart is aangepast, omdat er geen middentarief meer is. Er zijn nu alleen nog een hoog en een laag tarief.

In 2027 bedragen de verwachte precario (inclusief marktgelden) opbrengsten €497.000 (2026: €482.000).

Haven- en opslaggelden worden geheven voor het gebruik van gemeentelijk vaarwater, sluizen, kaden, loswallen en andere voorzieningen die de gemeente voor de scheepvaart heeft aangelegd of beschikbaar stelt. De opbrengsten dekken niet alle kosten van de haven. De exploitatie van de haven is niet kostendekkend.

Voor 2027 zijn de tarieven geïndexeerd met de reguliere indexatie.

Elk jaar vraagt de gemeente alle aanbieders van overnachtingen om aangifte te doen voor de toeristenbelasting. Zij krijgen hiervoor een brief met uitleg over de heffing en de betaling van deze belasting. Ook ontvangen zij een aangifteformulier. De aanslag wordt opgelegd na afloop van het belastingjaar. De toeristenbelasting 2027 gaat dus over de overnachtingen in 2026. Begin 2027 geven ondernemers het werkelijke aantal overnachtingen in 2026 door. Op basis daarvan legt de gemeente de belasting op. Ook aanbieders van B&B’s en Airbnb’s ontvangen een aanslag.

In 2027 verhoogt de gemeente de toeristenbelasting. Daarmee sluiten de tarieven beter aan bij het landelijk gemiddelde. Deventer heeft nu een relatief laag tarief. Het college vindt het redelijk dat bezoekers meebetalen aan voorzieningen en investeringen die Deventer aantrekkelijk, leefbaar en goed bereikbaar houden. De tarieven voor hotels, campings en overige accommodaties stijgen met 26%.

De afvalstoffenheffing is bedoeld om de kosten van afvalinzameling te betalen. De opbrengst mag niet hoger zijn dan de kosten. Meevallers of tegenvallers verrekenen we met de reserve tarieven huishoudelijk afval. Inwoners betalen afvalstoffenheffing voor een woning waar de gemeente huishoudelijk afval moet inzamelen. Deventer blijft daarnaast inzetten op het recyclen van grondstoffen, met de voorzieningen die daarvoor beschikbaar zijn.

In 2027 blijven de oorspronkelijke uitgangspunten van Diftar gelden.

• Voor GFT en PMD blijft het tarief € 0.
• De tarieven mogen samen niet meer dan 100% van de kosten dekken.
• Elk huishouden betaalt een vast tarief. Daarnaast betaalt een huishouden een variabel tarief voor restafval. Dat variabele deel hangt af van hoeveel restafval wordt aangeboden.
• De prijs per liter is voor elke container gelijk. Het variabele tarief loopt mee met de grootte van de container: 25, 50, 140 of 240 liter.
• De tarieven zijn zo opgebouwd dat geen enkel containervolume voordeel of nadeel heeft.
• Voor een container van 240 liter of voor een extra tweede container geldt een toeslag van € 36. Het volume van die tweede container maakt daarbij niet uit.
• Het uitgangspunt blijft dat een huishouden gemiddeld 6 keer per jaar de restafvalcontainer van 140 liter aanbiedt.

De tarieven die volgen uit de beleidsuitgangspunten worden opgenomen in de belastingverordening 2027.

De rioolheffing is bedoeld om de kosten te betalen voor aanleg, onderhoud en gebruik van gemeentelijke voorzieningen voor afvalwater en regenwater. Met de inkomsten uit de rioolheffing beperkt de gemeente ook de gevolgen van grondwateroverlast. Daarnaast wordt het steeds belangrijker om de stad beter voor te bereiden op extreme regen, hitte en droogte. Dit noemen we klimaatadaptatie.

In het Gemeentelijk Rioleringsprogramma (GRP) staat dat het tarief de komende jaren stabiel blijft. Het tarief wordt alleen aangepast voor indexering en voor groei van het areaal. Areaalaccres betekent dat er meer percelen bijkomen waarvoor rioolheffing wordt betaald. Daardoor heeft dit maar beperkt invloed op het tarief. Het uitgangspunt bij de rioolheffing is dat de kosten volledig worden gedekt. Tekorten of overschotten worden verrekend met de daarvoor bestemde voorziening. Door investeringen in klimaatadaptatie klopt dit uitgangspunt niet meer helemaal. Deze maatregelen worden opgenomen in het Meerjarig Onderhoudsprogramma (MJOP). De kapitaallasten die daaruit ontstaan, zorgen voor een hogere heffing.

De volgende zaken werken door in de tariefstelling voor 2027.

• De prijs- en loonindexering is toegepast volgens de begrotingsrichtlijnen. Daardoor stijgen de lasten met € 178.000. In 2026 was dat € 209.000.
• De renteomslag over de investeringen blijft 1,4%. Dat was in 2026 ook 1,4%.
• Het aantal huishoudens dat rioolheffing betaalt, stijgt met 922. In 2026 was de stijging 463.
• Het areaalaccres is bepaald op € 140.500. In 2025 was dat € 72.700.
• De kapitaallasten door nieuwe investeringen uit het MJOP stijgen met € 138.800.

De subsidie voor het afkoppelen van particulier dakoppervlak wordt betaald uit de exploitatie van riolering en waterhuishouding. Hiervoor is € 50.000 per jaar beschikbaar. Voorlopig blijft dit bedrag in de begroting staan. Als er meer aanvragen komen en daardoor bij de jaarrekening een tekort ontstaat, kan dat tekort worden betaald uit de voorziening riolering.

De nieuwe Modelverordening Riool- en waterzorgheffing vervangt de oude Modelverordening Rioolheffing. Bij de oude rioolheffing betaalden alleen partijen met een rioolaansluiting mee. Met de nieuwe heffing kunnen alle percelen worden aangeslagen. Dat geldt ook voor eigenaren of gebruikers van percelen zonder directe aansluiting op de riolering. Hierdoor kunnen de lasten breder worden verdeeld. Het afgelopen jaar zijn de mogelijkheden onderzocht. Dit heeft nog niet geleid tot een beleidswijziging. In 2027 gaat het onderzoek verder.

Toelichting rioolheffing 2027 en begrotingsramingen

Voor het bepalen van het basistarief zijn meerdere onderdelen belangrijk. We gaan uit van de kosten in de primaire begroting. Daar trekken we de onderdelen vanaf die niet, of niet helemaal, via het basistarief worden betaald.

Om te bepalen welk bedrag via het basistarief moet worden opgehaald, trekken we de volgende kostenposten af.

Voor 2027 gaan we uit van 47.411 aansluitingen waarvoor rioolheffing wordt betaald. Daarbij is rekening gehouden met tariefdifferentiatie, ontheffingen en kwijtscheldingen. Dat zijn 922 aansluitingen meer dan in 2026. Om alle kosten te kunnen betalen, is een basistarief van € 211,30 nodig.

De specificatie van de totale baten is:

De technische eis is dat het tarief deelbaar door 12 moet zijn. Daarom stellen we voor om het tarief vast te stellen op € 211,32. Dat is € 4,32 hoger dan in 2026. De stijging is 2,09%.

De lijkbezorgingsrechten zijn een bestemmingsheffing. Dat betekent dat er een duidelijke relatie is tussen de opbrengsten uit deze rechten en de kosten die de gemeente maakt voor deze dienst. De tarieven in de verordening mogen samen niet meer dan 100% van de kosten dekken. De kostendekkendheid hangt af van de totale kosten en van de opbrengsten uit de tarieven die in rekening worden gebracht.

Toelichting kostendekkendheid

Het algemene beleid is dat tarieven de kosten zoveel mogelijk dekken. Voor het beheer van de begraafplaatsen lukt dat al jaren niet volledig. Er heeft een zorgvuldige analyse plaatsgevonden naar de tarieven en er is een regionale benchmark uitgevoerd. Uit deze analyse blijkt dat de kostendekkendheid van de gemeentelijke begraafplaatsen laag is en de exploitatie met name wordt gedekt uit de algemene middelen. Daarnaast blijkt uit de benchmark dat de tarieven van Deventer voor zowel begravingen als urnvoorzieningen tot de laagste van de regio behoren. Door het verhogen van de tarieven ontstaat er een situatie waarin de gebruikers in redelijke mate bijdragen aan de kosten van de voorzieningen waar zij gebruik van maken. Hierdoor blijft de gemeente ook in de toekomst in staat om de gemeentelijke begraafplaatsen te exploiteren.
In 2027 dekken de tarieven naar verwachting 37% van de kosten. In 2026 was dat 34%. Dit komt onder meer doordat de begraafplaats aan de Roeterdsweg open en onderhouden moet blijven. In het verleden zijn daar namelijk eeuwigdurende grafrechten uitgegeven.

De leges in titel 1 gaan vooral over reisdocumenten, rijbewijzen, burgerlijke stand, afschriften uit de Basisregistratie Personen (BRP) en naturalisatie. Voor een deel van deze producten en diensten stelt het Rijk de tarieven vast (gemaximeerd). Dat geldt bijvoorbeeld voor paspoorten, rijbewijzen, kansspelen en de Wet bescherming persoonsgegevens.

Bij omgevingsvergunningen zijn de verwachte legesopbrengsten in evenwicht met de werkzaamheden die de gemeente daarvoor uitvoert. De opbrengsten voor 2027 passen daarmee bij de lasten. Dit sluit aan bij de wens van de gemeenteraad om zoveel mogelijk van de wettelijk toegestane kosten via leges door te berekenen, richting 100% kostendekkendheid. De modelverordening van de VNG is hierbij als leidraad gebruikt.

De opbrengstraming blijft onzeker. Dat komt doordat het aantal bouwaanvragen per jaar sterk kan verschillen. Daardoor kunnen ook de kosten en opbrengsten fors flucueren. Deze verschillen kunnen onder meer komen door economische ontwikkelingen, netcongestie, stikstofproblematiek en stijgende kosten.

Het aantal evenementen groeit niet verder. Dit past bij de landelijke trend. Voor de horeca verwachten we op dit moment geen bijzondere ontwikkelingen waardoor het aantal vergunningaanvragen stijgt. Daarom verwachten we dat het aantal aanvragen voor APV en Bijzondere wetten in 2027 ongeveer gelijk blijft aan 2026. De kosten voor vergunningverlening worden voor 22% gedekt door de leges.