We presenteren een structureel sluitende begroting. Het meerjarenbeeld 2027-2030 is ten opzichte van de stand bij de kaderbrief 2027-2030 gewijzigd. Enerzijds als gevolg van de onderwerpen uit het coalitieakkoord en anderzijds door autonome ontwikkelingen, correcties, knelpunten en voordelen in bestaand beleid. Onderstaand overzicht geeft een samenvatting hiervan. In de volgende paragrafen worden de mutaties toegelicht.
Meerjarig financieel beeld | ||||
(Bedragen * € 1.000) (-/- is negatief, +/+ is positief voor het resultaat) | ||||
Omschrijving | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 |
Gepresenteerd saldo kaderbrief | ||||
Structureel saldo kaderbrief | 751 | -677 | 237 | 3.588 |
Incidenteel saldo kaderbrief | -2.128 | -306 | -1.398 | -1.398 |
Saldo kaderbrief (A) | -1.377 | -983 | -1.161 | 2.190 |
Mutaties begroting | ||||
Autonome ontwikkeling | -1.029 | -474 | -642 | -679 |
Correctie | -564 | -170 | 711 | 1.121 |
Knelpunt bestaand beleid | -6.011 | -3.679 | -4.179 | -1.896 |
Voordeel bestaand beleid | 935 | 1.015 | 1.015 | 1.015 |
Mutaties coalitieakkoord | -10.614 | -10.756 | -9.473 | -8.735 |
Totaalbegrotingsmutaties (B) | -17.283 | -14.064 | -12.568 | -9.174 |
Aangewende financiële dekking | ||||
Dekking coalitieakkoord (niet zijnde reserves) | 9.490 | 6.071 | 5.362 | 5.371 |
Dekking algemene reserves regulier | 7.366 | 1.986 | 2.054 | 2.119 |
Dekking algemene reserve coalitie akkoord | 6.227 | 4.630 | 2.847 | 1.109 |
Totaal aangewende financiële dekking (C) | 23.083 | 12.687 | 10.263 | 8.599 |
Mutaties financieel kader (B+C) | 5.800 | -1.377 | -2.305 | -575 |
Incidenteel saldo begroting | 3.359 | 197 | 200 | 200 |
Structureel saldo begroting | 1.064 | -2.557 | -3.666 | 1.415 |
Saldo begroting (A+C) | 4.423 | -2.360 | -3.466 | 1.615 |
Op basis van onderstaand overzicht wordt aangetoond of de meerjarenraming 2027-2030, conform de uitgangspunten in het BBV, structureel in evenwicht is. In de Gemeentewet is opgenomen dat de begroting en het financieel meerjarenperspectief 'structureel en reëel in evenwicht" moet zijn. Het is verplicht een overzicht van incidentele baten en lasten in de begroting en rekening op te nemen. Hiermee wordt door de wetgever beoogd dat structurele lasten kunnen worden gedekt met structurele baten. Als in het betreffende begrotingsjaar structurele lasten gedekt zijn door structurele baten is er sprake van structureel evenwicht. Incidentele lasten mogen gedekt worden door zowel structurele als door incidentele baten.
Voor het inzicht in de financiële positie op korte en langere termijn is het belangrijk om een goed beeld te hebben van het structureel begrotingssaldo.
In alle jaren zitten eenmalige lasten die door structurele baten worden gedekt en hierdoor kunnen wij een positief saldo presenteren. Een positief saldo van incidentele baten en lasten is gunstig voor het structurele begrotingssaldo. Zouden de incidentele lasten op termijn wegvallen, dan blijven de structurele baten bestaan met als gevolg een overschot op de begroting.
In de begroting 2027 en de meerjarenraming tot en met 2030 is er sprake van structureel en reëel evenwicht in de jaren 2027 en 2030. In de jaren 2028 en 2029 is er sprake van een negatief structureel begrotingssaldo.
(bedragen x €1.000) | ||||
Structureel begrotingssaldo | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 |
Lasten exclusief mutaties reserves | 521.812 | 513.096 | 511.836 | 515.995 |
Baten exclusief mutaties reserves | 511.647 | 504.618 | 502.142 | 513.974 |
Geraamd saldo van baten en lasten | -10.165 | -8.478 | -9.694 | -2.021 |
Toevoeging reserves | 11.058 | 10.681 | 11.536 | 11.599 |
Onttrekkingen reserves | 25.646 | 16.799 | 17.764 | 15.235 |
Geraamd resultaat | 4.423 | -2.360 | -3.466 | 1.615 |
Incidentele lasten incl. incidentele toevoegingen reserves | 26.208 | 19.608 | 21.916 | 20.929 |
Incidentele baten incl. incidentele onttrekkingen reserves | 29.567 | 19.805 | 22.116 | 21.129 |
Saldo incidentele baten en lasten | -3.359 | -197 | -200 | -200 |
Structureel begrotingssaldo | 1.064 | -2.557 | -3.666 | 1.415 |
Meer informatie
Autonome ontwikkelingen
(Bedragen * € 1.000) (-/- is negatief, +/+ is positief voor het resultaat) | ||||||
Onderwerp | Programma | Str/Inc | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 |
Inkoop contractmanagement RSJ/GGD | 9 | S | -87 | -87 | -87 | -87 |
Inzet stelpost autonome ontwikkelingen | 14 | S | 1.000 | 1.000 | 1.000 | 1.000 |
Beschut werk | 7 | S | -143 | -325 | -557 | -594 |
Bijdrage ODIJS | 4 | I | -178 | -178 | -178 | -178 |
Dimpact kosten Podium D | 13 | I | -253 | |||
OZB | 14 | S | 65 | 61 | 87 | 87 |
Studietoeslag uitvoeringskosten | 7 | S | -360 | -360 | -360 | -360 |
I- Uitvoeringsplannen inc | 13 | I | -672 | -84 | ||
I Uitvoeringsplannen str | 13 | S | -109 | -163 | -163 | -163 |
Energiekosten | 13 | I | -200 | -200 | -200 | -200 |
Formatie infectieziektenbestrijding GGD | 8 | S | -92 | -138 | -184 | -184 |
Totaal Autonome ontwikkeling | -1.029 | -474 | -642 | -679 | ||
Inkoop contractmanagement RSJ/GGD
Om het contractmanagement binnen de regionale jeugdhulp te versterken, is dit regionaal belegd bij de GGD/RSJ. Dit wordt uitgebreid met 4,02 fte contractmanagement en 1,82 fte contractbeheer. Deze uitbreiding is nodig voor een betere sturing op contractafspraken, beheersing van risico’s, versterkte samenwerking met aanbieders en gemeenten en het behoud van een kwalitatief en dekkend zorgaanbod; voor Deventer betekent dit vanaf 2026 een structureel financieel effect van circa €87.000 per jaar.
Stelpost autonome ontwikkelingen
Voor het opvangen van autonome ontwikkelingen is in de uitgangspunten opgenomen dat we € 1 miljoen inzetten van de stelpost autonome ontwikkelingen.
Beschut werk
Vanaf 2027 leiden wijzigingen in de verdeling van middelen voor beschut werk tot een afname van de beschikbare budgetten. In combinatie met de verwachte groei van het aantal inwoners met een indicatie voor beschut werk ontstaat vanaf 2028 toenemende druk op de uitvoering en financiering van deze voorziening. De afname van het budget hebben we ten laste gebracht van het structureel begrotingssaldo
Bijdrage Omgevingsdienst IJsselland
De bijdrage ODIJS gaat naast de loon- en prijsindex met € 178.000 omhoog als gevolg van project Energie & Duurzaamheid dat loopt tot en met 2030, maar eerder als incidenteel 2026 opgenomen in de begroting.
Dimpact kosten Podium D
Het zaaksysteem E-suite wordt vervangen door Podium D. Dit is een project waaraan de gemeente Deventer in het samenwerkingsverband Dimpact deelneemt. Doordat de ontwikkeling van Podium D langer duurt dan verwacht dient de hosting van de e-Suite langer in de lucht te worden gehouden en zijn er nog voor het jaar 2027 hostingkosten voor E-suite. De ALV Dimpact heeft ingestemd met de meerkosten voor 2026 en 2027. Voor de begroting 2027 leidt dit tot een eenmalig hogere bijdrage aan Dimpact van € 253.000.
OZB
De raming van de OZB-opbrengsten is geactualiseerd op basis van het verwachte aantal woningen. In de meerjarenraming wordt rekening gehouden met de groei van Deventer en de daarmee samenhangende uitbreiding van het aantal belastbare objecten.
Studietoeslag uitvoeringskosten
Wij zien afgelopen jaren een toename van aanvragen voor Studietoeslag en veelal ook met terugwerkende kracht. De gemeente heeft geen beleidsruimte in mogelijkheid beperken terugwerkende kracht en de hoogte van de toeslag, aangezien dit een open einde regeling betreft.
I Uitvoeringsplannen incidenteel
In de I-uitvoeringsplannen 2026 voor de DOWR-gemeenten is alleen dekking opgenomen voor de jaarschijf 2026. Voor de meerjarige invoeringskosten van het dienstverleningsplatform Podium D en voor de invoering van Identity & Access Management (IAM) in 2027 zijn aanvullende incidentele middelen nodig. De complexiteit van het applicatielandschap binnen de DOWR-gemeenten neemt snel toe: zowel het aantal applicaties als het aantal koppelingen groeit. Daardoor wordt het beheren van autorisaties steeds arbeidsintensiever en complexer. Met IAM kan centraal en gestructureerd worden beheerd wie toegang heeft tot welke applicaties en gegevens. Dit vermindert de handmatige beheerlast, biedt overzicht over de totale autorisatiestructuur en ondersteunt de DOWR-gemeenten bij governance, compliance en informatieveiligheid. Deze kosten zijn onontkoombaar en vloeien voort uit lopende projecten.
I Uitvoeringsplannen structureel
Voor de structurele exploitatie zijn aanvullende middelen nodig voor de licentiekosten van de ID-controle aan de balies en voor het functioneel beheer van Podium D, IAM en andere nieuwe applicaties. Deze terugkerende kosten zijn noodzakelijk om de systemen betrouwbaar te laten functioneren, autorisaties zorgvuldig te beheren en blijvend te voldoen aan de eisen voor governance, compliance en informatieveiligheid. In de I-uitvoeringsplannen 2026 is hiervoor nog onvoldoende meerjarige dekking opgenomen.
Energiekosten stadhuiskwartier
In 2024 is het budget voor elektriciteit vanwege sterk gestegen tarieven voor het stadhuis eenmalig met €140.000 opgehoogd. Omdat de energietarieven sindsdien niet zijn gedaald is in de tweede tussentijdse rapportage 2025 en de perspectiefnota 2026-2029 het budget incidenteel verhoogd met €200.000 tot ultimo 2026. Het is niet de verwachting dat de energieprijzen weer zullen dalen tot het niveau van voor 2024.
Daarom gaan wij uit van een benodigde tijdelijke bijstelling van de energiekosten met €200.000 voor de komende 4 jaar. Ondertussen wordt ingezet op innovatievere manieren van energievoorziening voor o.a. Stadhuis en hercontractering.
Formatie infectieziektebestrijding GGD
Uit landelijk onderzoek blijkt dat de GGD IJsselland voor infectieziektebestrijding een capaciteitstekort van 11,6 fte heeft. Het bestuur stelt daarom een uitbreiding van 7,1 fte voor, waarvoor de gemeentelijke bijdrage voor Deventer oploopt van € 92.000 in 2027 naar € 184.000 structureel vanaf 2029; deze verhoging is al verwerkt in de door de raad vastgestelde GGD-programmabegroting 2027.
Correcties
(Bedragen * € 1.000) (-/- is negatief, +/+ is positief voor het resultaat) | ||||||
Onderwerp | Programma | Str/Inc | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 |
Ludgeruskwartier | 6 | S | -20 | -30 | -140 | |
Correctie onderwijshuisvesting | 9 | S | 578 | 784 | ||
Jeugdhulp | 14 | S | 218 | 347 | 350 | 350 |
Lijkbezorging | 14 | S | 25 | 45 | 45 | 45 |
Afvalstoffenheffing | 14 | S | 545 | |||
Onderwijs | 14 | I | 940 | -138 | ||
Onderwijs | 14 | S | -940 | 138 | ||
Loonsom/prijs reservering te laag | 14 | S | -490 | |||
aan te passen ramingen / corr jaarschijf | 14 | S | 240 | 240 | 240 | 554 |
Besluitvorming tm laatste raad | 14 | I | -320 | |||
Leges opbrengsten | 5 | S | -782 | -782 | -472 | -472 |
Totaal Correctie | -564 | -170 | 711 | 1.121 | ||
Ludgeruskwartier
Correctie op de begroting in 2030: de kapitaallast als gevolg van het raadsbesluit was niet opgenomen.
Correctie onderwijshuisvesting
Bij de kaderbrief is gemeld dat het meerjarig beeld van onderwijshuisvesting niet in alle jaarschijven goed was begroot en dat dit nog gecorrigeerd moest worden. Dat is in deze begroting gedaan en heeft een positief financieel effect.
Jeugdhulp
In 2023 zijn middelen gereserveerd voor de verwachte landelijke korting op jeugdzorg. Die korting is later vervallen. Een deel van de reservering had daardoor moeten vrijvallen ten gunste van het structurele begrotingsresultaat.
Loonsom/prijs reservering te laag
De reservering voor loon- en prijsontwikkeling was te laag ingeschat.
Aan te passen ramingen / correctie jaarschijf
Deze post kan vrijvallen. Deze post is gebruikt voor kleine afwijkingen en niet nodig in deze omvang. Kleine afwijkingen kunnen opgevangen worden binnen de begroting en op het moment dat het meer omvang krijgt nemen we dit mee bij rapportages.
Lijkbezorging
De raming is bijgewerkt op basis van de belastingverordening.
Leges opbrengsten
De legesopbrengsten waren te hoog geraamd, mede door de incidenteel hoge opbrengst in 2024. De inhoudelijke onderbouwing komt uit op € 4,59 miljoen in plaats van € 5,37 miljoen.
Afvalstoffenheffing
Eerder is besloten dit via de algemene reserve te verrekenen; dit was echter via het resultaat verwerkt.
Besluitvorming t/m laatste raad
Betreft het voorstel ‘Aanpak knelpunten jeugd’ (2026-417).
Knelpunten bestaand beleid
(Bedragen * € 1.000) (-/- is negatief, +/+ is positief voor het resultaat) | ||||||
Onderwerp | Programma | Str/Inc | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 |
Subsidie Athenaeumbibliotheek nieuwe locatie | 11 | S | -230 | |||
Crisisroute GGD | 9 | S | -84 | -84 | -84 | -84 |
Indexatie lopende investeringsopgaven SIA | 14 | I | -2229 | |||
In te vullen begrotingsopgave | 14 | S | 0 | 2000 | ||
Project Plansoftware | 6 | S | -38 | -38 | -38 | -38 |
Prognose jeugd | 9 | S | -1600 | -1600 | -1600 | -1600 |
Bodem | 4 | S | -112 | -112 | -112 | -112 |
Transitiekosten Athenaeumbibliotheek (I) | 11 | I | -200 | -750 | -850 | -100 |
Verhuiskosten Collectie Overijssel | 11 | I | -205 | -358 | -368 | -105 |
Herstel Kunst openbare Ruimte | 11 | I | -150 | |||
Veilig thuis Ijsselland | 14 | I | -128 | |||
Ulebelt | 4 | I | -55 | |||
Winkelstraat en dorpsmanager | 10 | I | -55 | -110 | 0 | 0 |
Formatie Wmo | 8 | S | -380 | -380 | -380 | -380 |
Opgave kostentoewijzing leges | 5 | I | -150 | |||
Re-integratie jongeren | 7 | S | -66 | -66 | -66 | -66 |
Re-integratie jongeren | 14 | S | 66 | 66 | 66 | 66 |
Hogere subsidie Deventer Verhaal (de Waag) | 11 | S | -65 | -65 | -65 | |
Sluiting ivm verbouwing de Waag | 11 | I | -200 | |||
Reservering opnemen terugval gemeentefonds | 14 | S | -500 | -1000 | ||
Landmeetkundige diensten en beheer BAG (Basisregistratie adressen en gebouwen)) | 13 | S | -110 | -110 | -110 | -110 |
Meester Geertshuis | 8 | I | -53 | |||
Stichting Vriendendiensten | 8 | S | -72 | -72 | -72 | -72 |
Kermissen | 10 | I | -100 | |||
Lokale bijdrage agenda Zorg en Veiligheid | 2 | I | -40 | |||
Privacy officer | 13 | I | -50 | |||
Totaal Knelpunt bestaand beleid | -6.011 | -3.679 | -4.179 | -1.896 | ||
Subsidie Athenaeumbibliotheek nieuwe locatie
De huur van de Atheneumbibliotheek in het collectiecentrum zal hoger zijn dan de huur die zij momenteel betaalt voor de huidige locatie aan het Klooster. Dit vraagt om een structurele subsidieverhoging. De eerste berekeningen van de benodigde subsidie AB komen uit op €230.000 structureel vanaf oplevering nieuw collectiecentrum.
Crisisroute GGD
De huidige inrichting van de crisiszorg voor jeugdigen in regio IJsselland sluit onvoldoende aan bij de praktijk. Er zijn afzonderlijke crisisroutes voor jeugd- en opvoedhulp en jeugdigen met een licht verstandelijke beperking en voor geestelijke gezondheidszorg, terwijl bij crisissituaties regelmatig expertise vanuit beide disciplines nodig is. De benodigde gecombineerde aanpak is in de huidige situatie niet volledig ingekocht. Om dit bestaande knelpunt op te lossen wordt een integrale crisisdienst ingericht met één aanmeldpunt, gezamenlijke triage en inzet van beide expertises. Voor Deventer leidt dit tot een structureel financieel nadeel van € 84.000.
Indexatie lopende investeringsopgaven SIA
De lopende investeringsopgaven waar ook al dekking voor is hebben te maken met indexatie naar prijspeil 2027.
Financiële opgave 2030
Zie hiervoor de toelichting bij het onderdeel begrotingsopgaven.
Project Plansoftware
Voor de noodzakelijke aanschaf van nieuwe plansoftware is structureel €38.000 aanvullend budget nodig. Door de complexiteit van de nieuwe Omgevingswet is het aantal aanbieders van de software sterk afgenomen. Dat beperkt de keuze van gemeenten bij nieuwe aanbestedingen en drijft de kosten op.
Prognose jeugd
De kosten van jeugdhulp staan al meerdere jaren onder druk. De ontwikkeling van de kosten blijft onzeker, onder andere door volume-, prijs- en zorgontwikkelingen. Op basis van de actuele doorrekening wordt voor 2027 rekening gehouden met een aanvullend tekort. De meest recente doorrekening op basis van de cijfers tot en met april 2026 bedraagt € 1,6 miljoen. Tegelijkertijd blijft de eerder opgenomen begrotingsoptimalisatie voor Jeugd van kracht.
Bodemtaken
De rijksmiddelen voor de uitvoering van bodemtaken zijn niet toereikend om de structurele kosten te dekken. De afgelopen jaren is het tekort tijdelijk opgevangen vanuit de reserve Bodem. Omdat deze reserve nodig is voor toekomstige monitoring, onderzoek en sanering, voegen we vanaf 2027 structureel € 112.000 toe aan de begroting.
Transitiekosten Athenaeumbibliotheek
Collectie Overijssel is voornemens om een nieuw collectiecentrum te openen aan de Hanzeweg in Deventer. In het nieuwe collectiecentrum zal ook de Athenaeumbibliotheek worden gehuisvest. Voor de Athenaeumbibliotheek brengt dit incidentele transitie- en verhuiskosten met zich mee.
Verhuiskosten Collectie Overijssel
De overgang van Collectie Overijssel naar het nieuwe pand aan de Hanzeweg in Deventer vraagt om eenmalige transitiekosten. Dit bestaat o.a. uit het verhuis klaarmaken van de collectie, transportkosten en organisatie- en bedrijfsvoeringskosten. De ramingen zijn op basis van concept berekeningen van Collectie Overijssel, hier moet door het bestuur van de GR Collectie Overijssel nog een besluit over worden genomen.
Herstel Kunst openbare Ruimte
Een kunstwerk op de Brink is door eerdere beschadigingen en herstelwerkzaamheden niet meer in de oorspronkelijke staat. Hierdoor is de conditie van het kunstwerk kwetsbaar geworden en is renovatie noodzakelijk. Zonder herstel bestaat het risico op verdere schade, waardoor volledig herstel op termijn niet meer mogelijk is. Voor de noodzakelijke renovatie is eenmalig € 150.000 benodigd.
Veilig thuis IJsselland
De vraag naar ondersteuning bij huiselijk geweld en kindermishandeling in regio IJsselland neemt toe. Veilig Thuis IJsselland, Centrum Seksueel Geweld Zwolle en Kadera hebben te maken met een groei van het aantal meldingen, adviezen en onderzoeken en een toenemende vraag naar opvangplekken. Hierdoor staan de capaciteit en toegankelijkheid van de dienstverlening onder druk. Om de bestaande dienstverlening en expertise op peil te houden, stellen we in 2027 aanvullend € 128.000 beschikbaar.
Ulebelt
De Ulebelt ontvangt een aanvullende subsidie om toe te werken naar een exploitatie met hogere eigen inkomsten. Uit de realisatie van de afgelopen jaren en de prognose blijkt dat deze aanvullende subsidie vooralsnog noodzakelijk blijft omdat er werkzaamheden aan het hoofdgebouw plaatsvinden. Deze werkzaamheden leiden in 2027 tot omzetderving. Hierdoor is 2027 geen representatief jaar om te beoordelen of de beoogde groei van de eigen inkomsten kan worden gerealiseerd. Daarom stellen we in 2027 aanvullend € 55.000 beschikbaar.
Winkelstraat en dorpsmanager
We willen onze winkelgebieden en dorpscentra aantrekkelijk en toekomstbestendig houden. Met de winkelstraat- en dorpsmanager ondersteunen we de samenwerking en geven we uitvoering aan de horeca- en detailhandelsvisie. Hiervoor stellen we in 2027 aanvullende middelen beschikbaar.
Bij de 1e TTR 2026 is eenmalig 110.000 opgevoerd in 2026. Hiervan wordt een deel overgeheveld naar 2027. Om de functie voort te zetten is in 2027 circa €65.000 nodig en daarna €110.000.
Formatie Wmo
Om inwoners tijdig en passend te kunnen blijven ondersteunen, is voldoende capaciteit voor de uitvoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning noodzakelijk. Uit de formatieanalyse blijkt dat, naast gerichte sturing op processen en werkzaamheden, structurele uitbreiding van de capaciteit nodig is. Daarom stellen we voor de formatie uit te breiden met 3,7 fte. Dit komt overeen met structureel € 380.000 ten laste van de begroting. Hiermee borgen we de kwaliteit en continuïteit van de uitvoering.
Opgave kostentoewijzing leges
We onderzoeken of gemeentelijke kosten die samenhangen met legesplichtige activiteiten vollediger via de leges kunnen worden toegerekend. Binnen Vergunningen Wonen en Bouwen worden de toegestane kosten al volledig doorberekend. Daarom kijken we ook naar andere legesplichtige activiteiten. Op basis van de huidige inzichten verwachten we in 2027 € 150.000 van de oorspronkelijke begrotingsopgave van € 300.000 te kunnen realiseren. De uiteindelijke besluitvorming over aanpassing van de leges ligt bij de raad.
Re-integratie jongeren
Met de wet van school naar duurzaam werk zijn de mogelijkheden uitgebreid om kwetsbare jongeren tot 27 jaar te begeleiden bij de overgang van school naar werk en bij het behouden van werk. Het gaat onder andere om jongeren uit het praktijkonderwijs, voortgezet speciaal onderwijs, delen van het middelbaar beroepsonderwijs en voortijdig schoolverlaters. Voor deze begeleiding heeft het Rijk structureel aanvullende middelen beschikbaar gesteld. Vanaf 2027 zetten we hiervoor structureel € 66.000 in.
Hogere subsidie Deventer Verhaal (de Waag)
De verbouwing en verduurzaming van De Waag leiden tot structurele veranderingen in de exploitatie van Deventer Verhaal. Onder andere de invoering van kostprijsdekkende huur en wijzigingen in de onderhoudsverantwoordelijkheid hebben financiële gevolgen. Daarom stellen we een subsidieverhoging voor vanaf 2027 structureel met € 65.000.
Sluiting ivm verbouwing de Waag
De verbouwing en verduurzaming van De Waag maken het noodzakelijk het museum tijdelijk te sluiten. Deze sluiting leidt in 2027 tot een incidenteel financieel nadeel van € 200.000 in de exploitatie van Deventer Verhaal.
Reservering opnemen terugval gemeentefonds
Het Rijk werkt aan een herijking van de verdeling van het gemeentefonds. De financiële gevolgen hiervan voor Deventer zijn nog onzeker, maar kunnen naar verwachting nadelig uitpakken. De verdere besluitvorming over de herverdeling is uitgesteld in afwachting van nader onderzoek.
Om te voorkomen dat een toekomstige herverdeling in één keer een grote impact heeft op het financieel perspectief van Deventer, kiezen we voor een behoedzame aanpak. Vanaf 2029 reserveren we stapsgewijs middelen om een eventuele teruggang in de rijksmiddelen op te kunnen vangen. Hiermee creëren we ruimte voor een zachte landing. Als de herverdeling uiteindelijk niet doorgaat, later wordt ingevoerd of voor Deventer gunstiger uitvalt, vallen de niet-benodigde middelen vrij ten gunste van de begroting.
Landmeetkundige diensten en beheer BAG (Basisregistratie adressen en gebouwen))
Betrouwbare en actuele gegevens over adressen en gebouwen vormen de basis voor verschillende gemeentelijke processen, zoals aanslagen OZB. De afgelopen jaren zijn met tijdelijke middelen achterstanden weggewerkt en is de kwaliteit van de Basisregistratie Adressen en Gebouwen verbeterd. Vanaf 2027 vervallen deze middelen, terwijl structurele inzet nodig blijft om de wettelijk verplichte registratie betrouwbaar, actueel en volledig te houden. Daarom stellen we voor structureel €110.000 beschikbaar te stellen voor het beheer van de registratie en de benodigde landmeetkundige dienstverlening.
Meester Geertshuis
Het Meester Geertshuis ontvangt sinds 2025 een extra subsidie van € 50.000 per jaar vanwege de toegenomen vraag naar ondersteuning en stijgende kosten. Deze aanvullende middelen zijn in 2025 en 2026 incidenteel gedekt vanuit vrijgevallen middelen Beschermd Wonen/Maatschappelijke Opvang. Vanaf 2027 vervalt deze dekking. Het Meester Geertshuis geeft aan dat het wegvallen van deze bijdrage leidt tot een afname van de capaciteit voor laagdrempelige ondersteuning, vroegsignalering en hulp bij onder meer armoede-, schulden- en woonproblematiek. Hierdoor bestaat het risico dat hulpvragen van kwetsbare inwoners later in beeld komen en vaker een beroep doen op gemeentelijke voorzieningen. Om de huidige dienstverlening te kunnen continueren, verzoekt het Meester Geertshuis vanaf 2027 om een structurele aanvullende bijdrage van € 53.000 per jaar. Voor 2027 stellen we voor eenmalig € 53.000 beschikbaar te stellen voor het continueren van de huidige dienstverlening. Voor de periode daarna bezien we of en hoe deze ondersteuning binnen de bestaande subsidiemogelijkheden kan worden ingepast.
Stichting vriendendiensten
Om de continuïteit van de laagdrempelige ondersteuning en de ggz-maatjesactiviteiten te waarborgen, wordt vanaf 2027 structureel € 72.000 beschikbaar gesteld aan Stichting Vriendendiensten. Met deze aanvullende bijdrage kan de huidige dienstverlening worden voortgezet en wordt aangesloten bij de ambities uit het Regioplan en het transformatieplan Mentaal Welbevinden. Hiermee wordt afschaling voorkomen in een situatie waarin de vraag naar ondersteuning toeneemt en voor enkele activiteiten wachtlijsten bestaan.
Kermissen (Paas en zomer)
De kermissen dragen bij aan de levendigheid van de binnenstad, economische activiteit en ontmoeting voor inwoners en bezoekers. De exploitatie staat echter al meerdere jaren onder druk. De inkomsten blijven achter bij de begroting, terwijl onder meer de kosten voor veiligheid en energie zijn gestegen.Om de kermissen financieel toekomstbestendiger te organiseren, brengen we de begroting meer in lijn met de actuele exploitatie en zetten we tegelijkertijd in op optimalisaties. Hiervoor stellen we in 2027 € 100.000 beschikbaar en vanaf 2028 laten we het onderdeel worden van de evenementenvisie.
Lokale bijdrage agenda Zorg en Veiligheid
De gemeenten in IJsselland en hun ketenpartners werken samen aan de Regionale Agenda Zorg & Veiligheid. Hiermee zetten we in op een betere ondersteuning van inwoners met complexe problematiek op het snijvlak van zorg en veiligheid en het beperken van overlast en veiligheidsrisico's. De tijdelijke middelen waarmee deze regionale samenwerking wordt gefinancierd lopen af. Om de regionale coördinatie en samenwerking in 2027 te kunnen voortzetten, stellen we voor incidenteel € 40.000 beschikbaar te stellen. Voor de periode daarna is de financiering afhankelijk van verdere besluitvorming over de toekomstige organisatie, financiering en eventuele landelijke middelen.
Privacy officer
Een zorgvuldige omgang met persoonsgegevens is een belangrijk onderdeel van betrouwbare gemeentelijke dienstverlening. De huidige capaciteit voor privacy is onvoldoende om naast de dagelijkse advisering en afhandeling van datalekken en AVG-verzoeken ook structureel te werken aan het beheersen van privacyrisico’s. We stellen voor om de capaciteit met 0,5 fte privacy officer uit te breiden. Daarmee ontstaat meer ruimte voor het tijdig uitvoeren van privacyrisicoanalyses (DPIA’s) en het verbeteren van werkprocessen waarin persoonsgegevens worden verwerkt.
Voordelen bestaand beleid
(Bedragen * € 1.000) (-/- is negatief, +/+ is positief voor het resultaat) | ||||||
Onderwerp | Programma | Str/Inc | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 |
Ontwikkeling prognose Wmo | 8 | S | 500 | 500 | 500 | 500 |
Wethouderspensioenen | 13 | S | 80 | 80 | 80 | |
Bewindvoering | 7 | S | 300 | 300 | 300 | 300 |
Wet Schuldsanering Natuurlijke personen | 7 | S | 135 | 135 | 135 | 135 |
Totaal Voordeel bestaand beleid | 935 | 1.015 | 1.015 | 1.015 | ||
Prognose WMO
De actuele prognose van de Wmo laat ruimte zien binnen het budget voor maatwerkvoorzieningen. Hierdoor kan het zorgbudget vanaf 2027 structureel met € 500.000 worden verlaagd. Tegelijkertijd investeren we € 380.000 structureel in 3,7 fte extra uitvoeringscapaciteit. Daarmee versterken we de regie op de Wmo en borgen we dat inwoners tijdig en passend worden ondersteund.
Wethouderspensioenen
Vanaf 2028 is voorzien dat de wethouderspensioenen worden ondergebracht bij het ABP. Hierdoor vervallen bij de gemeente de huidige jaarlijkse storting in de pensioenvoorziening en de daaraan toegerekende rente. Daartegenover komen pensioenpremies aan het ABP te staan. Per saldo ontstaat hierdoor naar verwachting een structureel financieel voordeel. Omdat de wetgeving en het moment van overgang nog niet definitief vaststaan, is dit voordeel behoedzaam in de begroting verwerkt.
Bewindvoering
Op de bijzondere bijstand voor de kosten van bewindvoering is de afgelopen jaren minder uitgegeven dan begroot. Op basis van de realisatie verwachten we dat een deel van het beschikbare budget structureel niet nodig is. Daarom verlagen we het budget vanaf 2027 structureel met € 300.000.
Wet Schuldsanering Natuurlijke personen
Binnen de Wet schuldsanering natuurlijke personen neemt de rechtbank de regie over zodra een inwoner wordt toegelaten tot de Wsnp en wordt een Wsnp-bewindvoerder aangewezen. Vanaf 2027 vervalt de gemeentelijke verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de Wsnp. Hierdoor kan de voor deze werkzaamheden benodigde gemeentelijke personele capaciteit structureel met 2 fte worden verminderd.
(Mutaties) coalitieakkoord
In bijlage 7 is de financiële uitwerking van het coalitieakkoord opgenomen. De nadere uitwerking leidt op onderdelen tot beperkte aanpassingen van de eerder geraamde bedragen. Daarnaast is voor 2027 rekening gehouden met een realistisch uitvoeringstempo. Voor nieuwe structurele maatregelen is in het eerste jaar 50% van het structurele jaarbedrag opgenomen, rekening houdend met de benodigde voorbereiding, implementatie en eventuele werving. Bij incidentele maatregelen is het budget gefaseerd over de jaren waarin de uitvoering naar verwachting plaatsvindt. De totale beschikbare financiële ruimte voor deze incidentele maatregelen blijft daarbij ongewijzigd.
Verhoging parkeerinkomsten
De verhoging van parkeerinkomsten uit het coalitieakkoord wordt niet direct in 2027 gerealiseerd en wordt tijdelijk gedekt uit de reserve mobiliteit.
Begrotingsopgaven
De begrotingsopgaven komen voort uit de begroting 2026-2029. Het ging om een breed pakket aan maatregelen: niet alleen besparingen, maar ook hogere opbrengsten, betere kostentoerekening, inzet van reserves en optimalisaties binnen het sociaal domein. De resterende begrotingsopgaven zijn hier opgenomen.
Bedragen X €1.000 | ||||||
Nr. | Onderwerp | Programma | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 |
1 | Begrotingsopgave Kostenverhaal | 5 | 150 | 200 | 200 | 200 |
2 | Begrotingsopgave inzet van middelen | 5 | - | 170 | 170 | 170 |
3 | Begrotingsopgave kosten toewijzing leges | 5 | 150 | 300 | 300 | 300 |
4 | Jeugd: Aandacht voor derde verwijzers | 9 | - | 1.850 | 1.850 | 1.850 |
5 | Jeugd: inzet van zorg | 9 | - | 1.250 | 1.250 | 1.250 |
6 | Afvalstoffenheffing | 14 | 200 | 400 | 400 | 400 |
7 | Ambitieopgave | 14 | 2.000 | |||
Totaal begrotingsopgaven | 500 | 4.170 | 4.170 | 6.170 | ||
Begrotingsopgave kostenverhaal
We willen kosten die samenhangen met ruimtelijke ontwikkelingen beter en consequenter toerekenen. We doen daar onderzoek naar. Dat gaat breder dan alleen de nota kostenverhaal. Ook via onder meer initiatief- & anterieure overeenkomsten, exploitatiebijdragen, samenwerkingsovereenkomsten voor ambtelijke kosten en andere vormen van kostenverrekening rekenen we scherper de gemeentelijke inzet en voorzieningen toe aan concrete locatie- en gebiedsontwikkelingen. Daarmee benutten we de beschikbare wettelijke en contractuele mogelijkheden beter, voorkomen we dat kosten onnodig ten laste komen van de algemene middelen en verwachten wij de taakstelling vanaf 2027 te realiseren.
Begrotingsopgave inzet middelen
Dit gaat over slimmer werken binnen het ruimtelijk domein. De opgave kent een hoge mate van complexiteit vanwege veranderende wet- en regelgeving zoals de implementatie van de Omgevingswet, de brede maatschappelijke en bestuurlijke opgaven binnen het ruimtelijk domein en de noodzaak om deze ontwikkelingen te verbinden met een strategische personeelsplanning. Daarom is in de 1e tussentijdse rapportage 2026 aangegeven dat de uitwerking meer tijd vraagt en de taakstelling vanaf 2028 meer realistisch is.
Begrotingsopgave kostentoewijzing leges
Het onderzoek naar de kostentoerekening en begrotingsopgave binnen de leges loopt nog. Op basis van de huidige inzichten verwachten we vanaf 2027 € 150.000 van de begrote opgave van € 300.000 te kunnen realiseren. Hiervoor wordt in de eerste helft van 2027 een voorstel tot wijziging van de legesverordening aan de raad voorgelegd. De uiteindelijke besluitvorming ligt bij de raad.
Jeugd
Voor jeugd was er oorspronkelijk een begrotingsopgaaf voor 2027 van € 2,1 miljoen. Het lukt ons niet dit in 2027 te realiseren. We hebben te maken met stijgende aantallen zorgvragers, een veranderend team en veel nieuwe mensen. Dit maakt dat we de inhaalslag nog niet kunnen maken. Om hier vaart achter te zetten is er een projectteam ingezet. Deze heeft een breder doel dan alleen de begrotingsopgaaf te realiseren.
Afvalstoffenheffing
Bij de begroting 2026 is gekozen voor een geleidelijke ingroei naar een kostendekkende afvalstoffenheffing. De lijn was toen om het tarief in de jaren 2026 tot en met 2028 gemiddeld met 6,8% per jaar te laten stijgen. Daarmee zou de heffing stapsgewijs toegroeien naar kostendekkendheid en vanaf 2029 weer aansluiten bij de reguliere kostenindex. Onderdeel daarvan was een taakstellende kostenverlaging bij Circulus van structureel € 400.000, oplopend via € 200.000 in 2027 en nog eens € 200.000 vanaf 2028.
Deze lijn blijft bestuurlijk het uitgangspunt, maar moet worden bijgesteld. Ten opzichte van vorig jaar vallen de lasten hoger uit, vooral door de herijking van de DVO met Circulus en de actualisatie van aantallen inzamelmiddelen. Daarnaast blijven de opbrengsten achter doordat het aantal aansluitingen lager is dan eerder geraamd. Als we vasthouden aan het oorspronkelijke ingroeipad van 6,8%, ontstaat in 2027 een groter nadeel dan eerder voorzien: circa € 909.000 in plaats van circa € 545.000. Ook wordt dan niet in 2028, maar pas later kostendekkendheid bereikt.
Daarom actualiseren we het ingroeipad. De voorkeursoplossing is om de tariefstijging vanaf 2027 te verhogen naar circa 9,9%. Daarmee komt het vaste tarief uit op ongeveer € 268,60 en blijft het mogelijk om binnen het financiële kader toe te groeien naar een kostendekkende afvalstoffenheffing. De bestuurlijke lijn blijft daarmee gelijk. Een beheerste ontwikkeling van de woonlasten en geen groter beroep op de algemene reserve. De taakstelling bij Circulus blijft onderdeel van deze lijn en draagt bij aan het beperken van de structurele lasten in de afvalketen.
Financiële opgave 2030
Doel is om richting 2030 structurele ruimte in de meerjarenbegroting te creëren, zodat de gemeente financieel wendbaar en toekomstbestendig blijft en nieuwe opgaven, bestuurlijke ambities en knelpunten in bestaand beleid of projecten kan opvangen zonder de financiële gezondheid in gevaar te brengen. Richting 2030 moet hiervoor structureel een bedrag van € 2 miljoen worden ingevuld. Voor deze opgave wordt een bestuursopdracht geformuleerd en wordt de directie gevraagd een aanpak uit te werken. We verkennen de mogelijkheden langs verschillende lijnen: bijstelling of aanscherping van ambities en doelen, meer efficiency in de inzet van de eigen organisatie en een grotere effectiviteit van de uitvoering door verbonden partijen, binnen subsidierelaties en via overheidsopdrachten.
Meer informatie
Toelichting bij het weerstandsvermogen
Een gezonde financiële positie vraagt niet alleen om een structureel sluitende begroting, maar ook om voldoende ruimte om onverwachte financiële tegenvallers en risico’s op te kunnen vangen. Het weerstandsvermogen laat zien hoe de beschikbare financiële buffer zich verhoudt tot de risico’s waarvoor binnen de begroting geen andere dekking beschikbaar is. Daarmee geeft het inzicht in de financiële weerbaarheid van de gemeente.
De gemeente beschikt over een stevige financiële buffer. Tegelijkertijd zetten we de komende jaren een deel van de algemene reserve bewust in voor eerder genomen besluiten, incidentele uitgaven en de uitvoering van het coalitieakkoord. Hierdoor neemt de beschikbare weerstandscapaciteit in het meerjarenperspectief af. Het is daarom belangrijk om niet alleen naar de hoogte van de algemene reserve op één moment te kijken, maar vooral naar de ontwikkeling van het weerstandsvermogen over meerdere jaren.
Volgens onze beleidsnota risicomanagement geldt voor de weerstandsratio een ondergrens van 1,5. De ratio wordt bepaald door de beschikbare weerstandscapaciteit af te zetten tegen de financiële omvang van de geïnventariseerde risico’s. De meerjarige vooruitblik is daarbij een momentopname. Jaarrekeningresultaten, circulaires, fasering van investeringen en uitgaven en toekomstige bestuurlijke keuzes kunnen het beeld in positieve of negatieve zin veranderen.
Een hoge algemene reserve is geen doel op zichzelf. We willen onze financiële ruimte inzetten voor de maatschappelijke ambities van Deventer, maar tegelijkertijd voldoende buffer en wendbaarheid behouden om toekomstige risico’s en tegenvallers op te kunnen vangen. Deze balans tussen investeren en financiële weerbaarheid staat centraal bij onze financiële keuzes. Deze bestuurlijke duiding sluit aan bij de eerder gehanteerde lijn om voldoende buffer te behouden en tegelijkertijd ruimte te bieden voor de ambities van Deventer.
De huidige financiële positie biedt ruimte om reserves bewust in te zetten voor de ambities van Deventer. De meerjarige daling van de weerstandsratio vraagt tegelijkertijd om terughoudendheid bij nieuwe onttrekkingen en om blijvende aandacht voor herstel van de financiële buffer.
Meerjaren inzicht (vooruitblik) weerstandsvermogen
Meerjarenverloop algemene reserve en weerstandsratio | |||||
(Bedragen * € 1.000) (-/- is ontrekking, +/+ is dotatie) | |||||
Verloop algemene reserve | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 |
Beginstand algemene reserve | 57.218 | 50.746 | 29.766 | 24.578 | 22.531 |
Bestaande besluitvorming | -16.251 | -3.029 | 2.471 | 3.560 | 4.102 |
Mutatiereserves incl. begrotingsresultaat | 0 | -14.951 | -7.659 | -5.607 | -4.269 |
WBI Wechelerhoek | 7.339 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Onrendabele top Haveneiland | 0 | -3.000 | 0 | 0 | 0 |
Risicoreserve GAE | 440 | 0 | 0 | 0 | 0 |
Cdoke | 2.000 | ||||
Eindstand algemene reserve | 50.746 | 29.766 | 24.578 | 22.531 | 22.364 |
Weerstandscapaciteit en ratio | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 |
Eindstand algemene reserve | 50.746 | 29.766 | 24.578 | 22.531 | 22.364 |
Begrotingsresultaat (cumulatief verwerkt*) | 4.423 | 2.063 | -1.403 | 212 | |
Restant stelpost autonome ontwikkelingen | 0 | 0 | 783 | 1.496 | 2.196 |
Reservering herverdeling gemeentefonds / jeugd (externe effecten) | 0 | 0 | 0 | 500 | 1.500 |
Post onvoorzien | 0 | 291 | 291 | 291 | 291 |
Weerstandscapaciteit | 50.746 | 34.480 | 27.715 | 23.415 | 26.563 |
B. Geactualiseerde risico's | 12.700 | 17.000 | 17.000 | 17.000 | 17.000 |
C. Benodigd vermogen bij norm 1,5 | 19.050 | 25.500 | 25.500 | 25.500 | 25.500 |
Vrije ruimte t.o.v. norm 1,5 | 31.696 | 8.980 | 2.215 | -2.085 | 1.063 |
Weerstandsratio | 4,0 | 2,0 | 1,6 | 1,4 | 1,6 |
* Dit is het effect als het resultaat was verrekend met de algemene reserve |
In het aan te houden weerstandsvermogen wordt rekening gehouden met de voorgenomen aanvullende lening en de oude lening aan Go Ahead Eagles. De bestaande risicoreserve van de oude lening kan daarmee vervallen en toegevoegd worden aan de algemene reserve.
De Strategische Investeringsagenda is geactualiseerd op basis van besluitvorming, toegekende subsidies en verdere uitwerking van projecten. Daarbij zijn onder andere Wechelerhoek en Haveneiland aan de lopende projecten toegevoegd, zijn indexatie en aanvullende dekking verwerkt en zijn mobiliteitsopgaven en de stationsopgave geactualiseerd. Daarnaast zijn nieuwe investeringsopgaven opgenomen voor maatschappelijke voorzieningen, nieuwe werkgebieden, toekomstige woningbouwlocaties en fietsinfrastructuur.
Meer informatie
Wijzigingen in de strategische investerings Agenda
- De dekking voor de lopende investeringsopgaven is met € 10,6 miljoen verhoogd, conform de besluitvorming bij de meerjarenbegroting 2026.
- Wechelerhoek, Zandweteringpark en Haveneiland zijn toegevoegd aan de lopende investeringsopgaven. De bedragen zijn aangepast aan de toegekende Woningbouwimpuls-subsidies.
- De indexatie 2026 van lopende investeringsopgaven in infrastructuur, openbare ruimte en maatschappelijke voorzieningen is verwerkt.
- Voor de mobiliteitshub De Kien is de provinciale bijdrage van € 0,4 miljoen verwerkt
- De fietsverbinding Wechelerhoek – Tunnel Henry Dunantlaan is als afzonderlijke regel vervallen, omdat deze opgaat in de ondertunneling van de kruispunten Van Oldenielstraat.
- De investeringsopgaven rond de stationsomgeving zijn opnieuw benoemd en onderscheiden, waaronder fietsparkeren/openbare ruimte noord en het vierde perron/capaciteitsuitbreiding reizigerstunnel.
- Er is een afzonderlijke regel toegevoegd met dekking voor mobiliteit infrastructuur. De dekking hiervan is een gereserveerde kapitaallasten van 2030 structureel van € 1,5 miljoen. Indicatief komt dit neer op een dekking van € 35 miljoen. (E.e.a. afhankelijk van looptijd en rente)
- Bij de parkeergarage onder de gracht is de urgentie aangepast en de eerder indicatief opgenomen dekking uit betalende bezoekers verwijderd.
- Binnen Programma Fiets is de Siemelinksweg aangepast: nieuwe projectnaam en verhoging van het bedrag van € 10 naar € 12 miljoen.
- Daarnaast zijn vier nieuwe opgaven toegevoegd: maatschappelijke voorzieningen voor de groei van Deventer, de onrendabele top van nieuwe werkgebieden, de onrendabele top van resterende zoeklocaties voor woningbouw en de ongelijkvloerse oversteek Zutphenseweg.
- De realisatiestimulans voor woningbouw doteren we aan de reserve groei van Deventer en maken we afzonderlijk zichtbaar.
De volledige strategische investerings Agenda is opgenomen onder Strategische investerings Agenda.
Wijzigingen in het voorportaal
Het voorportaal wordt geactualiseerd op basis van de ontwikkeling van de verschillende investeringsopgaven. Skaeve Huse is als nieuwe ontwikkeling toegevoegd. De investeringsbehoefte wordt de komende periode verder uitgewerkt. Daarbij worden bij definitieve besluitvorming ook de tijdelijke kosten voor zorg en begeleiding integraal betrokken. Vastgoed Ulebelt is van de voorportaallijst verwijderd. Deze investeringsopgave is inmiddels voldoende concreet uitgewerkt en wordt via afzonderlijke besluitvorming aan college en raad voorgelegd.

