De komende jaren verkopen we een deel van de gebouwen die niet tot het kernbezit horen. Gebouwen die zijn aangewezen als strategisch vastgoed hebben geen direct effect op de vastgoedbegroting. De verkoop daarvan loopt via de grondexploitaties binnen het programma Herstructurering en Vastgoed. Van de 40 gebouwen in het niet-kernbezit verwachten we dat in 2027 ongeveer 8 gebouwen worden verkocht of gesloopt. De overige gebouwen houden we voorlopig in stand. Voor sommige gebouwen onderzoeken we nog wat de beste toekomst is. De vastgoedstrategie werken we nog verder uit.

Verduurzaming

De grootste opgave voor de verduurzaming van het gemeentelijke vastgoed ligt in de periode tot en met 2030. Om de doelstelling van 55% CO reductie in 2030 te realiseren is op basis van het investeringsprogramma een investering van bruto €69,5 miljoen bruto nodig. Dat is netto €48,7
De grootste verduurzamingsopgave voor ons gemeentelijke vastgoed ligt in de periode tot en met 2030. We willen in 2030 55% minder CO2 uitstoten. Volgens het investeringsprogramma is daarvoor bruto €69,5 miljoen nodig. Netto gaat het om €48,7 miljoen. Dat verschil ontstaat doordat een deel van de kosten kan worden betaald uit het budget voor planmatig onderhoud en uit energiebesparing. Daarvoor maken we afspraken met huurders. Ongeveer 70% van de bruto investering levert financieel niet direct geld op. In de portefeuillestrategie staat welke financiële spelregels we hierbij willen gebruiken. De daadwerkelijke dekking regelen we via afzonderlijke besluiten, de perspectiefnota en de reguliere planning-en-controlcyclus. Voor een deel van de kosten is al geld gereserveerd. In de begroting 2027 is ongeveer €6,3 miljoen eenmalig beschikbaar via de reserve verduurzaming vastgoed. Daarnaast is ongeveer €260.000 structureel beschikbaar. Dit betekent dat nog niet het hele investeringsprogramma financieel is gedekt. Daarom kan het programma nog niet volledig worden uitgevoerd. Dit is ook een reden waarom het college heeft besloten het verduurzamingsbeleid opnieuw te bekijken. Vanaf 2025 zijn de eerste maatregelen uitgevoerd aan drie gebouwen uit het investeringsprogramma. Het college heeft zes gebouwen aangewezen die als eerste worden verduurzaamd: de Ulebelt, Cultuurhuus Braakhekke in Bathmen, de brandweerkazerne aan de Schonenvaarderstraat, Museum De Waag, de Bergkerk en MFA Andriessenplein. De besluiten hierover zijn genomen of worden voorbereid. Daardoor kunnen we in 2027 bij verschillende gebouwen verduurzamingsmaatregelen uitvoeren.

Onderhoudsniveau

In de Kadernota Vastgoed staat hoe we de staat van onze gebouwen beoordelen. We inspecteren de gebouwen volgens de NEN 2767-methode. Op basis van deze inspecties maken we het meerjarenonderhoudsplan. Daarin staat welk onderhoud de komende jaren nodig is. De methode gebruikt een score van 1 tot en met 6. Score 1 betekent dat een onderdeel van een gebouw in uitstekende staat is. Score 6 betekent dat het in zeer slechte staat is. Voor gebouwen die tot het kernbezit horen, willen we minimaal score 3 halen voor elk onderdeel van het gebouw. Voor gebouwen die niet tot het kernbezit horen, kijken we vooral of ze veilig en bruikbaar zijn en of de waarde behouden blijft.

In 2025 hebben we de meerjarenonderhoudsplannen van onze externe beheerpartij overgenomen. Deze werkzaamheden doen we nu weer zelf. Daardoor krijgen we beter zicht op het onderhoud dat nodig is. We verwachten dat de onderhoudskosten de komende jaren stijgen. Dat komt onder meer door beter inzicht in de onderhoudsopgave, actuele prijsstijgingen, een ouder wordende vastgoedportefeuille en mogelijke nieuwe afspraken over wie welk onderhoud betaalt: de huurder of de verhuurder. De financiële gevolgen zijn nog niet helemaal duidelijk. Wel verwachten we dat er een financieel knelpunt ontstaat als we het gewenste onderhoudsniveau willen blijven halen.

De tabel hieronder laat per programma zien welke lasten en baten zijn begroot. We werken nog aan een nieuwe indeling van de gebouwen in de gemeentebegroting.

Voor het gemeentelijke vastgoed zijn verschillende reserves beschikbaar. Voor het onderhoud van het kernbezit voegen we elk jaar geld toe aan de reserve planmatig onderhoud. De komende jaren werken we toe naar het omzetten van deze reserve naar een voorziening. Daarnaast is er een reserve voor het verduurzamen van vastgoed. Deze reserve vullen we met eenmalig geld, niet-gebruikte structurele budgetten en besparingen op energie door verduurzaming. Tot slot zijn er nog enkele aparte vastgoedreserves. Voorbeelden zijn reserves voor kapitaallasten bij investeringen, huisvesting van de gemeentelijke organisatie en theatertechniek van Mimik.

Investeringen

Om in 2030 55% minder CO2 uit te stoten (doelstelling klimaatwet), is volgens het investeringsprogramma een bruto investering van €69,1 miljoen nodig. Netto gaat het om €48,3 miljoen. Dat komt doordat een deel van de kosten kan worden betaald uit energiebesparing en onderhoudsbudgetten. Een deel van het bedrag is al gereserveerd. Op 1 januari 2026 zit er ongeveer €6,3 miljoen in de reserve verduurzaming vastgoed. Dit geld gebruiken we onder andere als cofinanciering voor DUMAVA-subsidies.
We gebruiken de gereserveerde budgetten voor de panden die prioriteit hebben in het investeringsprogramma verduurzaming. Deze voorstellen leggen we in 2027 apart ter besluitvorming voor.