Waarom netcongestie urgent is
Tot een paar jaar geleden was stroom meestal vanzelfsprekend beschikbaar voor nieuwe woningen, laadpalen, bedrijven, scholen en andere voorzieningen. Ook zonnepanelen en windmolens konden hun opgewekte stroom meestal zonder problemen aan het elektriciteitsnet leveren.
Dat is veranderd. Het elektriciteitsnet raakt op steeds meer momenten vol. Dit noemen we netcongestie: er ontstaat als het ware file op het stroomnet. Om overbelasting te voorkomen, kunnen netbeheerders niet altijd nieuwe aansluitingen of grotere elektriciteitscontracten toestaan. Daardoor staan medio 2026 in Deventer ongeveer 80 bedrijven op een wachtlijst en kunnen nieuwe zonneparken niet meer worden aangesloten.
Het verzwaren of uitbreiden van het elektriciteitsnet kost veel tijd. Grote projecten aan het hoogspanningsnet duren vaak 10 tot 15 jaar. Daarom zal netcongestie de komende jaren stap voor stap verminderen, maar blijven extra maatregelen nodig.

In 2023 heeft het college besloten dat de gemeente alles doet wat mogelijk is om het elektriciteitsnet sneller uit te breiden en de gevolgen van netcongestie te beperken. De aanpak bestaat uit drie onderdelen.

• Verzwaren: het elektriciteitsnet verzwaren en uitbreiden.
• Inzicht en prioriteren: beter inzicht krijgen in waar de knelpunten zitten en keuzes maken.
• Verslimmen: slimmer omgaan met de beschikbare stroom.

Verzwaren
We werken samen met de netbeheerders aan het verzwaren en uitbreiden van het totale elektriciteitsnet. De netbeheerders zijn hiervoor verantwoordelijk. De gemeente helpt door ruimte te maken voor kabels, leidingen en installaties, vergunningen te regelen en inwoners goed te informeren. Vanwege de sterke samenhang tussen de verzwaring van het hoogspanningsnet en de opgave verkabeling worden beide vanuit één portefeuille aangestuurd.  

Inzicht en prioriteren
De afgelopen jaren hebben we vooral gewerkt aan beter inzicht. We brengen in beeld waar kabels, leidingen en installaties liggen en hoe het elektriciteitsnet wordt gebruikt.
Vanaf het najaar van 2025 werd duidelijk dat er te weinig ruimte op het elektriciteitsnet is. Daardoor moeten lastige keuzes worden gemaakt over wie wanneer stroomcapaciteit krijgt. De Autoriteit Consument en Markt (ACM) heeft hiervoor op 12 december 2025 nieuwe landelijke regels gepubliceerd; het ACM Prioriteringskader. Dit kader heeft veel invloed op ontwikkelingen in Deventer. Bedrijven, openbare laadpalen en maatschappelijke voorzieningen krijgen daarbij niet automatisch voorrang. De uitvoering van deze regels vraagt daarom veel inzet van de gemeente. De regels van de ACM laten weinig ruimte voor eigen keuzes van de gemeente. Als die ruimte er wel komt, moet de gemeente daarvoor een duidelijke aanpak maken.

Verslimmen
We zoeken naar slimme en innovatieve oplossingen om de gevolgen van netcongestie te beperken en er een duurzaam, lokaal en robuust energiesysteem ontstaat. De gemeente helpt initiatieven op gang, brengt partijen bij elkaar en stemt af met de netbeheerders. Voorbeelden zijn een Smart Energy Hub op A1 Businesspark, een lokaal waterstofnetwerk, netbewust bouwen, elektrische auto’s als batterij en lokale opslag van warmte en stroom.

We beperken de gevolgen van netcongestie, zodat ruimtelijke, maatschappelijke en economische ontwikkelingen in Deventer zo goed mogelijk kunnen doorgaan.

-

Is samenwerking met partners mogelijk maken buurt-gewijs verzwaren LS-net en plaatsing nieuwe trafo's

-

In samenwerking met partners mogelijk maken verzwaren MS-net en bouw nieuwe MS-stations

-

In samenwerking met partners verkennen mogelijk locaties nieuw HS-station

-

Doorontwikkelen data-gestuurd werken samen met de netbeheerder

-

Bewaken balans tussen verzwaring van het net en andere gemeentelijke opgaven, zoals het realiseren van inpandig plaatsen van trafo's in dichtbebouwde gebieden.

-

Mogelijk maken stroomvoorziening voor bedrijven door middel van Smart Energy Hubs.

-

Ontwikkeling methoden voor netbewust bouwen

-

Ontwikkelen methode voor lokale warmteopslag om pieken in stroomgebruik in de winter af te vlakken

-

Ontwikkelen Vehicle-to-grid: het gebruik van elektrische auto's voor opslag en afgifte van elektriciteit

-

Ontwikkelen gebiedsgerichte aanpak energievoorziening

-

Uitbouwen van bestaand lokaal waterstofnetwerk en realiseren aansluiting op landelijke waterstof backbone

-

Uitvoering van het ACM-prioriteringskader in overleg met Platform Wonen

-

Relatiebeheer met Enexis en Tennet, voorzitterschap VEGANN (de noordnederlandse aandeelhouders van Enexis)

-

Het doorzetten van de drie sporen, wellicht met net andere accenten. Het probleem van netcongestie wordt in 2027 niet opgelost. De aanpak van netcongestie vraagt nog minimaal 10 jaar inzet van de gemeente.