Economische groei en keuzes
Deventer wil een aantrekkelijke gemeente zijn om te wonen, te werken, te ondernemen en te leven. De stad groeit en dat biedt kansen voor inwoners, bedrijven, studenten en bezoekers. De gemeente telt in 2026 ruim 105.000 inwoners. Dat zijn ruim 20.000 inwoners meer dan in 1995, een groei van ongeveer 24%. Ook de economie groeit mee: Deventer heeft ruim 11.900 bedrijfsvestigingen (cijfers 2024) en het aantal banen ligt op het hoogste niveau in jaren. Het midden- en kleinbedrijf zorgt voor veel banen, ook in de regio. Tegelijk vraagt groei om duidelijke keuzes. Ruimte, energie, grondstoffen en personeel zijn schaars. Daarom beoordelen we economische ontwikkelingen en nieuwe initiatieven op hun bijdrage aan werkgelegenheid, productiviteitsgroei, brede welvaart, duurzaamheid, zorgvuldig ruimtegebruik en een leefbare stad. Economische groei is daarbij geen doel op zich, maar een middel om Deventer sterker, vitaler en toekomstbestendiger te maken.

Gemeentelijke keuzes met economische betekenis
Ook de keuzes die de gemeente zelf maakt, hebben economische betekenis. Investeringen in infrastructuur, openbare ruimte, energie, gebiedsontwikkeling, mobiliteitsoplossingen, digitalisering en voorzieningen zorgen voor opdrachten, werk en goede bereikbaarheid en toegankelijkheid. Ze maken het voor bedrijven mogelijk om te functioneren en voor inwoners om naar werk, onderwijs en voorzieningen te gaan.
Als we bij opdrachten en aanbestedingen ook ruimte geven aan innovatie, levert dat extra waarde op. Dat kan bijvoorbeeld door bij keuzes in de leefomgeving, beheer, onderhoud, aanbestedingen en investeringen te kijken naar lokale werkgelegenheid, lokale vestigingen, circulaire materialen en lokale kringlopen. Denk aan samenwerking met vaste aannemers, het gebruik van een asfaltcentrale in de regio, hergebruik van materialen en inzet van het Groenbedrijf.
Daarom verbinden we economische ontwikkeling met ruimtelijke ontwikkeling, mobiliteit, duurzaamheid, arbeidsmarkt, wonen, voorzieningen, digitalisering en andere maatschappelijke innovatieopgaven. Zo wordt duidelijk hoe gemeentelijke keuzes bijdragen aan een sterke en toekomstbestendige economie.

Vestigingsklimaat en werklocaties
Een sterke economie vraagt om een goed vestigingsklimaat en voldoende toekomstbestendige werklocaties. Bedrijven moeten ruimte hebben om zich te vestigen, te vernieuwen en door te groeien. In 2023 telde Deventer ruim 56.000 werkzame personen. Dat was ongeveer 3,3% meer dan een jaar eerder. In 2024 lag het aantal banen volgens rond de 56.500. Dat laat zien dat Deventer economisch groeit en dat de vraag naar ruimte, bereikbaarheid, energie en personeel toeneemt. Bestaande werklocaties moeten daarom aantrekkelijk, bereikbaar en duurzaam blijven. Nieuwe werklocaties verbinden we met gebiedsontwikkeling, bereikbaarheid, wonen en voorzieningen. Zo ontstaan plekken waar wonen, werken, leren en ontmoeten goed samenkomen. Daarnaast zal er ook ruimte worden gezocht waar zogenoemde monofunctionele werklocaties een plek krijgen (onder andere nieuw bedrijventerrein). Niet alles is mengbaar. Verder willen we voldoende ruimte houden en, als dat nodig is, extra ruimte toevoegen voor lokale ondernemers en bedrijvigheid bij de verschillende dorpen.

Toekomstbestendige bedrijventerreinen
Een belangrijk onderdeel van het vestigingsklimaat zijn de bestaande bedrijventerreinen. Deze terreinen zijn belangrijk voor veel banen in Deventer. Ongeveer 30% van de Deventer werkgelegenheid is gevestigd op bedrijventerreinen. Daarom werkt Deventer samen met ondernemers, onderwijs en de Deventer Economic Board aan toekomstbestendige bedrijventerreinen. Dat betekent dat we bedrijventerreinen verbeteren en vernieuwen, zodat bedrijven er goed kunnen blijven werken en groeien.
Daarbij gaat het onder meer om veiligheid, bereikbaarheid, vergroening, klimaatadaptatie, energie, circulariteit en beter gebruik van de beschikbare ruimte. De afgelopen jaren zijn al stappen gezet, zoals nieuwe wandelroutes en fietsverbindingen, meer groen, meer biodiversiteit, betere veiligheid en het aanpakken van kansenzones. De komende jaren gaat Deventer hiermee door. Zo blijven bedrijventerreinen aantrekkelijk voor bedrijven en dragen ze bij aan werk, duurzaamheid en een leefbare stad.

Haven
Ook de haven hoort bij de economische werklocaties van Deventer. Deventer wil de haven verder ontwikkelen en beter benutten voor de circulaire economie. Daarom moet het college deze bestuursperiode een principebesluit nemen over de toekomst van de sluis. Daarvoor is aanvullend onderzoek nodig. Dit onderzoek moet duidelijk maken welke oplossing het beste past: groot onderhoud, een langere sluis voor grotere schepen of een nieuwe sluis vanwege de ligging van de huidige sluis en de dalende rivierbodem. Ook blijft Deventer samen met andere havens in Oost-Nederland aandacht vragen voor een goed bevaarbare IJssel.

Kennis, innovatie en Smartzone
Voor een toekomstbestendige economie is investeren in kennis en innovatie onmisbaar. De extra banengroei en het verdienvermogen op middellange termijn moeten vooral komen uit de innovatieve kenniseconomie. Smartzone Deventer is het kennis- en innovatieprofiel dat dit gaat aanjagen. Daarbinnen spelen De Kien en de Gasfabriek een belangrijke rol. Daar komen innovatie, onderwijs en ondernemerschap samen. Het helpt om nieuwe ideeën te ontwikkelen, talent te behouden en bedrijven te verbinden aan de toekomst van Deventer. Voor deze opgave werken we nauw samen met de regionale Kennis en Innovatie-agenda van de regio Stedendriehoek waarvan de ontwikkeling dit jaar is gestart. Door samen te werken ontstaat meer waarde voor inwoners, bedrijven en de stad.

Arbeidsmarkt en talentontwikkeling
Een goed functionerende arbeidsmarkt is een belangrijke voorwaarde voor economische ontwikkeling. Deventer heeft voldoende goed opgeleide en passende werknemers nodig. De krapte is zichtbaar: het aantal banen groeide de afgelopen tien jaar met ongeveer 20% en op bedrijventerreinen zit nog steeds een groot deel van de werkgelegenheid. Ook het groeiende aantal bedrijven vergroot de vraag naar voldoende en passend personeel. De beroepsbevolking groeit echter niet in voldoende balans mee. Er is sociale en technologische innovatie nodig om productiever te werken en om brede welvaart op peil te kunnen houden.
Daarom is de Human Capital Agenda een belangrijk onderdeel van de economische koers. Deze agenda richt zich op drie punten: genoeg mensen voor het werk dat er is, mensen helpen om mee te bewegen met veranderingen op de arbeidsmarkt en zorgen dat iedereen kan meedoen. Daarbij sluiten opleidingen beter aan op het werk dat in Deventer nodig is, vooral bij bedrijven en sectoren die passen bij ons innovatieprofiel. Ook woningen, voorzieningen voor jongeren en een aantrekkelijk stedelijk klimaat helpen om talent naar Deventer te halen en te behouden.

De Human Capital Agenda brengt partijen bij elkaar en voorkomt dat initiatieven los van elkaar ontstaan. Voorbeelden zijn de samenwerking tussen de gemeente en het beroepsonderwijs, de inzet op Deventer Studentenstad en de samenwerking met de Deventer Economic Board. Die samenwerking krijgt een duidelijke plek in het Deventer Ontwikkel Kwartier (DOK). DOK is een locatie van het Regionaal Werkcentrum en werkt volgens het ‘no wrong door’-principe. Inwoners en ondernemers kunnen er terecht met vragen over leren, werken, ondernemen en innoveren.

Vanaf 2027 wordt de Talent- en Ontwikkelagenda uitgewerkt. Deze agenda verbindt talentontwikkeling met kennis, innovatie, digitalisering en productiever werken. Dat is nodig, omdat de krapte op de arbeidsmarkt vraagt om slimme oplossingen. Productiviteitsgroei is daarbij belangrijk: door slimmer te werken, processen beter te organiseren en sociale innovatie te stimuleren, kunnen bedrijven en organisaties meer waarde leveren met de mensen die beschikbaar zijn. Bedrijven en organisaties moeten met minder mensen meer kunnen doen, zonder dat dit ten koste gaat van kwaliteit of werkplezier.

Aantrekkelijke stad en platteland
Deventer wil aantrekkelijk blijven voor inwoners, bezoekers, ondernemers en talent. Een sterke binnenstad, levendige dorpen, goede voorzieningen, cultuur, horeca, detailhandel, evenementen, toerisme en recreatie dragen daaraan bij. Ze versterken de leefbaarheid, de economische vitaliteit en het vestigingsklimaat van de gemeente.
Daarom werken we samen met ondernemers, vastgoedeigenaren, inwoners en partners aan een aantrekkelijk centrum en sterke voorzieningen in wijken en dorpen. Daarbij letten we op een goede mix van functies, een prettig verblijfsklimaat en een toekomstbestendig aanbod van winkels en horeca. Zo blijft Deventer een gemeente waar mensen graag komen, verblijven, ondernemen en elkaar ontmoeten.
Ook de zichtbaarheid van Deventer is belangrijk. Via citymarketing en samenwerking met Deventer Marketing, Salland Marketing en Hanzesteden Marketing vergroten we de bekendheid van Deventer als aantrekkelijke Hanzestad. Daarmee versterken we toerisme en recreatie en dragen we bij aan een sterke lokale economie.

Samenwerking en regionale positie
Deventer werkt daarbij niet alleen. We werken met veel partijen samen, onder andere met ondernemers, onderwijsinstellingen, de Deventer Economic Board, de stichting Deventer Binnenstadsmanagement, het Ondernemershuis, het Deventer Ontwikkel Kwartier, de regio Stedendriehoek en de provincie investeren we in de randvoorwaarden voor economische groei. Deze samenwerking helpt om economische ontwikkeling te verbinden met innovatie, arbeidsmarkt, werklocaties, energie en maatschappelijke doelen. Zo ontstaat een economie die ontwikkelruimte biedt aan bedrijven, investeerders en ondernemers én past bij de leefomgeving van Deventer.
Het Ondernemershuis helpt mkb-bedrijven om stappen te zetten in belangrijke veranderingen, zoals verduurzaming, digitalisering, personeel en ondernemerschap. De komende jaren willen we deze ondersteuning versterken en beter verbinden met regionale samenwerking. Dat doen we onder meer via het programma Krachtig MKB en de nationale actieagenda MKB. Zo krijgen ondernemers beter toegang tot kennis, begeleiding en netwerken die nodig zijn om toekomstbestendig te blijven.
Daarnaast benut Deventer haar regionale en internationale positie, onder meer als Hanzestad, om samenwerking, ondernemerschap en zichtbaarheid te versterken.

Twee samenhangende lijnen
De komende jaren ligt de nadruk op twee samenhangende lijnen. De eerste lijn is het versterken van het vestigingsklimaat en de werklocaties. De tweede lijn is het versterken van ondernemerschap, innovatie,  arbeidsmarkt, internationale samenwerking en talentontwikkeling. Deze lijnen horen bij elkaar. Bedrijven kunnen alleen groeien als er voldoende ruimte, energie, bereikbaarheid en personeel zijn. Inwoners en studenten krijgen meer kansen als er voldoende werk is, als zij zich kunnen ontwikkelen en als onderwijs en arbeidsmarkt goed op elkaar aansluiten.

Gerichte economische groei
Met deze aanpak wil Deventer economische groei mogelijk maken die past bij de stad. We kiezen voor groei die bedrijven helpt om te starten, te blijven, te groeien en te vernieuwen op plekken die passen bij Deventer. Die groei moet bijdragen aan werkgelegenheid, arbeidsproductiviteit, brede welvaart, duurzaamheid, bereikbaarheid, sterke voorzieningen en een leefbare gemeente. De opgave is om deze groei gericht te begeleiden, zodat economische ontwikkeling ook de komende jaren bijdraagt aan een aantrekkelijke en toekomstbestendige gemeente. Daarbij blijven we samenwerken met partners in Deventer en de regio.

We versterken het vestigingsklimaat en zorgen voor toekomstbestendige economische werklocaties.

-

Banengroei van 1% in 2027 om woon-werkbalans op peil te houden.

-

We maken een omgevingsprogramma economie. Dit is de uitvoeringsagenda voor economische ontwikkeling met duidelijke keuzes voor werklocaties, vestigingsklimaat, innovatie, wijkeconomie en samenwerking.

-

We programmeren nieuwe werklocaties en zorgen voor voldoende ruimte voor nieuwe en bestaande bedrijvigheid.

-

We verbeteren bestaande werklocaties via de aanpak Toekomstbestendige Bedrijventerreinen. Projecten uit de tweede uitvoeringsagenda worden uitgevoerd of opgestart, waaronder Kansenzone Kloosterlanden-Oost.

-

We werken aan havenontwikkeling en voeren verdiepend MKBA-onderzoek uit naar de sluis, zodat uiterlijk in 2028 een besluit over voorkeursvariant gemaakt kan worden.

-

We versterken samenwerking, innovatie en ondernemerschap via onder meer de Deventer Economic Board, De Kien, het Ondernemershuis, Smartzone Deventer, de Human Capital Agenda, de Regio Deal en regionale partners. Accountmanagement speelt hier een belangrijke rol.

-

We kijken met de winkelstraat- en dorpsmanager hoe we wijk- buurt- en dorpscentra toekomstbestendig maken.

We versterken ondernemerschap, innovatie, arbeidsmarkt en talentontwikkeling door onderwijs, arbeidsmarkt, innovatie en leven lang ontwikkelen beter met elkaar te verbinden.

-

We stellen de Talent- en Ontwikkelagenda 2027–2030 (eerder de HCA) op en leggen deze ter besluitvorming voor.

-

We richten het Deventer Ontwikkel Kwartier verder in als herkenbare plek voor vragen over leren, ontwikkelen en werk voor inwoners en ondernemers.

-

We maken afspraken met onderwijs en ondernemers over de aansluiting tussen opleidingen en de vraag op de arbeidsmarkt.

-

We ontwikkelen leeractiviteiten waarmee werkenden, studenten en ondernemers nieuwe vaardigheden kunnen opdoen, bijvoorbeeld op het gebied van digitalisering, data en productiever werken.

-

We voeren concrete projecten uit die bijdragen aan talentontwikkeling, innovatie en een duurzame economie.

-

We versterken de regionale en internationale positie van Deventer door samen te werken in de regio, internationale relaties te onderhouden en ondernemers te ondersteunen bij  exportbevordering.

-

We voeren accountmanagement gericht op goede relaties met bedrijven en het oplossen van kwesties.

-

We ondersteunen bedrijven en ondernemers in hun ontwikkeling, onder andere via het Ondernemershuis en in regionale samenwerking  via Krachtig MKB. (regiodeal)

-

Samen met DEB positioneren we Smartzone Deventer als het kennis-en innovatieprofiel voor Deventer en agenderen dit in de regionale Kennis en innovatiegenda waar we samen met de regio aan werken.

-

We actualiseren ons Internationaal beleid voor de volgende beleidsperiode.